Regionalne zróżnicowanie polskiego rynku pracy
Polska jako nowy kraj członkowski UE została od 2004 r. włączona do realizacji wspólnych programów europejskich, wśród których zasadniczą rolę pełni Europejska Strategia Zatrudnienia i Strategia Lizbońska. Każdy kraj członkowski w ramach tych strategii jest zobowiązany do osiągania zakładanych celów środkami dostosowanymi do własnej, specyficznej sytuacji, korzystając z doświadczeń krajów pozostałych (wymiana najlepszych doświadczeń). Zasadniczymi celami obu strategii jest osiągnięcie:
- pełnego zatrudnienia (w rozumieniu Strategii Lizbońskiej jest to zatrudnienie nie tylko wykluczające koniunkturalne i strukturalne bezrobocie ale i wysoką nieaktywność zawodową),
- wysokiej produktywności i jakości pracy (przez co rozumie się pracę wysoko kwalifikowaną, w nowoczesnych działach gospodarki opartej na wiedzy, ale też w działach tradycyjnych, poddanych restrukturyzacji),
- spójnego rynku pracy, co wyklucza znaczące jego zróżnicowanie.
Polski rynek pracy nie spełnia tych warunków, a zmiany, które w nim następują w ostatnich latach nie wskazują na powstanie mechanizmu, który zmierzałby do osiągania równoczesnego tych wszystkich celów. Po pierwsze, bezrobocie i nieaktywność zawodowa są dramatycznie różne od zakładanych docelowych poziomów w UE (w Polsce stopa zatrudnienia wśród osób w wieku 15-64 lata wynosi tylko 53,0% (wartość średnioroczna w 2005r.) a zakładany w 2010 r. poziom sięga 70%, dla kobiet odpowiednie wskaźniki wynoszą 46,8% i 60%, dla osób w wieku 55-64 lata 27,2% i 50%), tradycyjne struktury wciąż mają znaczący udział w gospodarce i w zatrudnieniu, zaś różnice na rynku pracy w wielu przekrojach nie maleją, a rosną. Dotyczy to w pierwszej kolejności dysparytetu zatrudnienia, bezrobocia, produktywności pracy w przekroju regionalnym, a także podaży pracy i jej cech kwalifikacyjnych. Strona ta zawiera wyniki badania podjętego przez grupę pracowników Katedry Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego WNE UW nad skalą i przyczynami zróżnicowania rynku pracy w Polsce.